بخش خاک و آب

معرفی  بخش تحقیقات خاک و آب

هدف(اهداف):

-  كمك به بهبود وضعيت كشاورزي منطقه در راستای نیل به کشاورزی پایدار.

وظایف:

تهیه ، تدوین و اجرای پروژه های تحقیقاتی منطقه ای و ملی کاربردی مرتبط با علوم تغذیه گیاهی، حاصلخیزی خاک، شیمی خاک، بیولوژی خاک و آبیاری در شرایط بدون تنش های غیر زنده به واسطه داشتن منابع خاک و آب با کیفیت مناسب در مناطق شمالی استان خوزستان.

انجام تجزیه های آزمایشگاهی در زمینه خاک، آب ، گیاه و کود و ارایه توصیه های لازم.

کمک به ترویج و انتقال یافته های تحقیقاتی به عرصه کشاورزی منطقه.

بازدید از مزارع و باغ های منطقه و ارائه توصیه های لازم .

- آموزش كار آموزان و كار ورزان واحدهاي پژوهشي و اجرايي مرتبط با كشاورزي و همچنين آموزش ناظرين محصولات مختلف و همكاري با سازمان نظام مهندسي در زمینه های مربوط به علوم خاک و آب مي‌باشد.

- انتشار مقاله های علمی- پژوهشی و نشریات فنی و ترویجی منتج از فعالیت های علمی به منظور ارتقای دانش فنی بهره برداران و سایر ذینفعان .

ارتباط تنگاتنگ با سازمان جهاد کشاورزی استان و مدیریت های جهاد کشاورزی شهرستان های شمالی استان به عنوان یک نهاد پاسخگو در حوزه خاک و آب شمال استان.

برگزاری دوره های آموزشی و ترویجی برای بهره برداران و کارکنان.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

   دستاورد هاي بخش تحقيقات خاك و آب

گندم

- مصرف 300-270 كيلوگرم در هكتار اوره يا معادل آن نيترات آمونيوم يا سولفــــات آمونيــوم به صورت تقسيط (هنگام كاشت ، پنجه زني ، ساقه رفتن ، ظهور خوشه).

- مصرف  150 -100 كيلوگرم در هكتار سولفات پتاسيم يا كلرور پتاسيم هنگام كاشت .بهتر است از كود كلرور پتاسيم در كنار سرك نيتروژن استفاده نمود.

- مصرف 100 -50 کیلوگرم در هکتار دی آمونیوم فسفات( میزان نیتروژن موجود باید محاسبه و از کل نیتروژن مصرفی کم شود) و یا سوپر فسفات تریپل.

- براي عناصر كم مصرف از كودهاي ذيل مي توان استفاده نمود. لازم به ذكر است به ازاي يك بار مصرف حداقل تا 2 سال مصرف نشود.

 سولفات روي 40 كيلوگرم در هكتار.

 سولفات مس 25 كيلوگرم در هكتار.

 سولفات منگنز 40 كيلوگرم در هكتار.

- در صورت استفاده از كود كامل ماكرو توصيه كودي به صورت ذيل خواهد بود:

كود كامل ماكرو به ميزان 300 كيلوگرم در هكتار قبل از كاشت

كود ميكروي كامل به صورت برگپاشي (محلول پاشي) با رعايت كليه نكات فني با غلظت 3 در هزار

      تقسيط كودنیتروژن بصورت ذيل توصيه ميشود:

الف در خاكهاي سنگين دوسوم كود همزمان با كاشت و يك سوم در مرحله شروع ساقه دهي
ب
در خاكهاي سبك دو سوم تا يك سوم همزمان با كاشت و مابقي در مرحله پنجه تا شروع ساقه 

ج- در خاكهايي با بافت متوسط يك سوم همزمان با كاشت ، يك دوم در مرحله پنجه و يك سوم  در مرحله ساقه تا ظهور خوشه 

- تفاوت معني داري بين اوره ، نيترات آمونيم و سولفات آمونيوم ديده نشد.
- تفاوت معني داري بين اوره و اوره با پوشش گوگردي براي گندم ديده نشد. هر چند كه مصرف  اوره با پوشش گوگردي از نظر اقتصادي و محيط زيست مطلوب تر است . 
- كاربرد عناصر غذایی کم مصرف براساس آزمون خاك ضمن متعادل سازي مصرف
N.P.K از لحاظ كمي و كيفي بر روي گندم موثر بوده است.

- بررسي ها نشان داده است كه قطع آبياري در حول و حوش گلدهي گندم تاثير بسيار نامطلوبي دارد.

- محلول پاشي عناصر كم مصرف روي،آهن،منگنز و بور توام با علف كش هاي گرانستار و تاپيك باعث افزايش عملكرد مي شود.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

ذرت

-مصرف 300 تا 400  كيلوگرم در هكتار اوره توصيه مي گردد. كود نيتروژن را بايد به صورت حداقل 2 تقسيط (يك دوم هنگام كاشت و با ديسك زير خاك شود+ يك دوم در مرحله 6 تا 8 برگي همزمان با كولتيواتور زدن و قبل از آبياري) و يا سه تقسيط (يك سوم هنگام كاشت كه با ديسك زير خاك شود + يك سوم مرحله 6 تا 8 برگي همزمان با كولتيواتور زدن  + يك سوم در مرحله  قبل از ظهورگلهاي نر) مصرف نمود.

-  مصرف 100تا 150 كيلوگرم در هكتار سوپر فسفات تريپل .

- مصرف200تا 300 كيلوگرم در هكتار سولفات پتاسيم توصيه مي شود. كودهاي فسفر و پتاسيم را بايد قبل از كشت مصرف و يا شخم زير خاك نمود. مصرف كودهاي فسفر به صورت نواري به فاصله 5 سانتي متري از رديف كشت و 5 تا 10 سانتي متري عمق خاك نسبت به ساير روش ها مؤثرتر بوده است .

-  سولفات روي به ميزان 40 كيلوگرم در هكتار هر دو سال يكبار

-  كودهاي سولفات منگنز و مس به ترتيب به ميزان 30 كيلوگرم در هكتار هر دو سال يكبار.

- كود عناصر کم مصرف كامل با غلظت 3 در هزار به صورت برگ پاشي در 2 تا 3 نوبت با فواصل 10 تا 15 روز يك بار توصيه مي گردد. اولين زمان برگ پاشي مرحله 6 تا 8 برگي است . در صورت استفاده از كود كامل ماكرو توصيه هاي كودي به صورت زير خواهد بود:

- كود كامل ماكرو به ميزان 400 كيلوگرم در هكتار قبل ازكشت

- مصرف 100 كيلوگرم اوره در مرحله 6 تا 8 برگي همزمان با كولتيواتور زدن و يا قبل از آبياري.

تفاوت معني داري بين اثر سولفات پتاسيم و كلرور پتاسيم بر ذرت دانه اي رقم 704 ديده نشد. بنابراين با توجه به شاخص شوري بالاي كلرور پتاسيم بهتر است كه اين كود به خصوص  در خاك هايي با قدرت تثبيت كنندگي بالا بصورت سرك به ميزان 100 كيلوگرم درهكتار در مرحله 6 تا 8 برگي استفاده گردد.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

كلزا

 -   فرمول كودي براي زراعت كلزا به طور كلي 360 كيلوگرم در هكتار اوره ، 80 تا 120 كيلوگرم در هكتار سوپر فسفات تريپل و 150تا 200 كيلوگرم سولفات پتاسيم.
 

 -  بررسي ها نشان داد كه اختلاف معني داري بين سولفات پتاسيم و كلرور پتاسيم وجود ندارد، هر چند كه ميزان عملكردهاي حاصله از مصرف سولفات پتاسيم كمي بالاتر بوده است.

 -    كاربرد روش نواري فسفر نسبت به ساير روش ها (پخش در سطح، اسپري برگي) موثرتر بوده است.

        - مصرف نیتروژن خالص 180 كيلوگرم در هكتار به صورت 3 بار تقسيط يك سوم هنگام کاشت، یک سوم هنگام خروج از ساقه رفتن ( روزت ) و یک سوم در اوایل گلدهی توصيه مي شود.

-         - كاربرد نواري كود فسفره بصورت نواري به فاصله 5 سانتيمتري از رديف كاشت و به عمق 5 تا 10 سانتيمتر باشد.

-        -  تغذيه بهينه نيتروژن،فسفر و پتاسيم همراه با عناصر كم مصرف(آهن،روي و منگنز) موجب افزايش عملكرد كمي و كيفي دانه كلزا مي شود.

-       - چنانچه ميزان روي خاك كمتر از 85/0 ميلي گرم در كيلوگرم باشد مصرف 40 كيلوگرم در هكتار روي به صورت نواري به علاوه دوبارمحلول پاشي سولفات روي به غلظت 3 در هزار در دو مرحله (دوماه بعد از كاشت و قبل از گلدهي) باعث افرايش عملكرد نسبت به شاهد(بدون مصرف روي) مي گردد.

-         - کاربرد 5 تا 7  تن در هکتار کمپوست کود گوسفندی ویا کمپوست باگاس نیشکر همراه با مصرف بهینه کودهای شیمیایی اصلی توصیه می شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چغندر قند

     مصرف 180 كيلوگرم نیتروژن به علاوه فسفر و پتاسيم براساس آزمون خاك توصيه می شود . به طور كلي 200 تا 400 كيلوگرم سولفات پتاسيم در هكتار به علاوه 100 تا 150 كيلوگرم در هكتار سوپر فسفات تريپل توصيه مي گردد.

  •     كاربرد روش محلولپاشي + آغشته نمودن بذر بطور معني دار باعث افزايش عملكرد ريشه ميگردد.
  •     كاربرد روش آغشته كردن بذور و آغشته كردن بذر + مصرف خاكي نسبت به ساير روش ها باعث بهبود درصد قند مي گردد.
  •     تفاوت معني داري بين اوره و اوره با پوشش گوگردي در زراعت چغندرقند مشاهده نگرديد .هر چند كه در صورت امكان اوره با پوشش گوگردي بدليل اتلاف كمتر نیتروژن از نظر اقتصادي  مقرون به صرفه تر و همچنين از نظر زيست محيطي آلودگي كمتري ايجاد مي كند.
  •    در مراحل مختلف رشد چغندرقند نمی توان از رژيم آبياري با فواصل يكنواختي پيروي نمود، زيرا رشد گياه و ميزان رشد و پراكندگي ريشه عواملي هستند كه روي امكان استفاده گياه از آب تاثير مي گذارند.

    رژيم هاي 100 و 150 ميلي متر تبخير سطحي و يا رژيمي حد واسط اين دو رژيم آبياري متناسب براي منطقه مي باشد كه استفاده از هر كدام اينها ، تابع شرايط اقليمي و خاكي و ميزان رشد ريشه و بوته چغندرقند و مقدار كودهاي مصرفي است

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

يونجه

- بطور كلي فرمول كودي 50 ، 366 و 200 كيلوگرم در هكتار به ترتيب اوره، سوپر فسفات تريپل و سولفات پتاسيم بالاترين عملكرد علوفه تر را سبب گرديد.

- كاربرد فسفر در زراعت يونجه نقش بسيار مهمي در عملكرد محصول دارد.

- مصرف 50 ، 250 ، 20 ، 10 ، 500 و 20000 كيلوگرم در هكتار سولفات روي ، سولفات آهن و سولفات منگنز ، سولفات مس ، گوگرد عنصري و كود حيواني .

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

سيب زميني

- بطور كلي فرمول كودي F.Y.M 15 K2O 100 P2O5 120- N 180 توصيه  مي گردد.(نیتروژن،فسفر و پتاسیم بر حسب کیلوگرم در هکتار و کود حیوانی بر حسب تن در هکتار است).

- با كاربرد 150 كيلوگرم نیتروژن خالص در هكتار به صورت 3 تقسيط در مراحل كاشت، خاكدهي و گلدهي بالاترين عملكرد حدود 30 تن در هكتار غده بدست آمد. در تيمار مذكور ميانگين قرائت كلروفيل متر در مرحله 4 برگي 1/56 ، مرحله 6 برگي 7/52 و در مرحله گلدهي 4/46 بدست آمد. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

سويا

- 50 كيلوگــرم در هكتار اوره در دو تقسيــــــط ( يــك دوم هنـــگام كاشت و يك دوم قبل از گلدهي )

- 100 تا 150 كيلوگرم سوپر فسفات تريپل

- 100 تا 250 كيلوگرم در هكتار سولفات پتاسيم

- نتايج حاصل نشان داد كه مايه تلقيح ميكروبي ساخته شده از باكتريهاي ريزوبيوم بومي  خاك هاي خوزستان مي تواند به عنوان ماده مناسبي براي ساخت مايه تلقيح ميكروبي سويا در شرايط خوزستان مطرح باشد.

 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 

آفتابگردان

-  فرمول كودي N90 P90  بيشترين عملكرد دانه و درصد پروتئين و روغن را سبب شده به اضافه 200 تا 300 كيلوگرم در هكتار سولفات پتاسيم.

 

 
 
 

سورگوم علوفه اي رقم شوگرگريز

فرمول كودي N270 –P120   براي رقم شوگرگريز با تقسیيط كود نیتروژن در سه مرحله يك سوم زمان كاشت ، يك سوم زمان 6 تا 8 برگه شدن بوته و يك سوم در خاتمه برداشت اول علوفه در صورتي كه ميزان فسفر قابل استفاده خاك كمتر از 10 ميلي گرم بر كيلوگرم باشد، توصيه مي شود.

 
 
 
 
 
 
 
 
 

گلرنگ

- آبياري تا آخرين مراحل رشد و تكامل  گلرنگ بيشترين عملكرد را حاصل نمود.

- حساسيت هاي فيزيولوژيكي گلرنگ نسبت به آبياري در مراحل گل دادن و تشكيل دانه ميباشد. بنابراين بايستي در اين مراحل آب كافي دردسترس گياه قرار گيرد.

 
 
 
 
 
 
 

پنبه

- رژيم مرطوب 50% بر مبناي رطوبت قابل استفاده باقيمانده در عمق ريشه نبات با جدود 7 تن عملكرد بالاترين بود.

 
 
 
 
 

 لوبيا چشم بلبلي رقم كارون

- بالاترين عملكرد ( حدود 9/2 تن در هكتار) در تيمار N60 P0 و آبياري پس از 120 ميلي متر تبخير بدست آمد.

 
 
 
 
 
 

مرکبات

- در هر درخت بارده مركبات 20 كيلوگرم كمپوست مواد آلي ( كاه و كلش گندم ، باگاس نيشكر ، كود دامي و ) به صورت دو چاله در انتهاي سايه انداز هر درخت همراه با كودهاي سولفات آمونيوم ( 3 كيلوگرم در مهر ماه و 3 كيلوگرم در بهمن ماه ) ، سولفات پتاسيم و سوپر فسفات تريپل ( 1 كيلوگرم و با توجه به نتايج تجزيه برگ و آزمون خاك ) و 500 گرم گوگرد.

-   هر دو سال يك مرتبه 250 گرم سولفات روي ، 250 گرم سولفات منگنز ، 50 گرم سكوسترين آهن 138 و 300 گرم سولفات منيزيم به چالكود اضافه شود.

- تفاوت معني داري بين كاربرد سوپر فسات تريپل و بيو فسفات طلايي مشاهده نگرديد.

-  ميزان پتاسيم و فسفر قابل استفاده در اكثر باغات منطقه كمتر از 100 و 5 ميلي گرم در كيلوگرم است،لذا مصرف كودهاي پتاسه و فسفره همراه با مصرف عناصر غذايي كم مصرف بخصوص روي ،منگنز و آهن توصيه مي شود.

-  كاربرد 300 گرم سولفات آهن همراه با 3 كيلوگرم كمپوست كود دامي به صورت چالكود و هم چنين محلول پاشي 4 در هزار سولفات روي در درختان بارده توصيه مي شود.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

نياز هاي غذايي گل رز

با توجه به تحقيقات انجام شده در منطقه نتايج حاصله به صورت زير است.

خصوصيات فيزيكوشيميايي خاك هاي تحت كشت:

متوسط هدايت الكتريكي خاكهاي تحت كشت رز(16/1 دسي زيمنس بر متر) نشان داد كه اين خاك ها مشكل شوري ندارند. متوسط پ.هاش خاك هاي تحت بررسي 7/7 می باشد. مصرف بي‏رويه كودهاي فسفر منجر به افزايش فسفر قابل استفاده خاك تا 2/28 ميلي‏گرم بر كيلوگرم شده است، در حالي كه عدم استفاده از كودهاي پتاسيم و كشت و كار مداوم منجر به كاهش پتاسيم قابل استفاده خاك تا 120 ميلي‏گرم بر كيلوگرم شده كه اين مسئله باعث افت شاخص هاي كيفي رز در منطقه گرديده است. ميانگين عناصر كم‏مصرف قابل استفاده خاك براي آهن، منگنز، روي و مس به ترتيب 9/7، 5/4، 5/1 و 1/2 ميلي‏گرم بر كيلوگرم خاك بوده است كه همگي به جز منگنز در حد مطلوب مي باشند.

تجزيه برگ: نتايج حاصل از تجزيه برگ رزكاري هاي با كيفيت گل بالا نشان داد كه حد مطلوب عناصر غذايي براي رزكاري هاي شمال خوزستان به شرح زير مي باشد. لازم به ذكر است كه براي نمونه برداري برگي از اولين پنج برگچه اي شاخه گل دهنده در اوايل فصل گل دهي استفاده شد. 

           حد مطلوب عناصر غدايي برگ رزكاريهاي شمال خوزستان

بر حسب درصد در ماده خشك گياهي

N

P

K

Ca

Mg

3/00-4/00 

0/22-0/25 

1/9-2/5 

1/50-2/00 

0/25-0/40 

بر حسب ميلي گرم در كيلوگرم

 

Fe

Zn

Cu

 

120-200 

40-70 

7-15 

             

با توجه به نتايج تحقيقات توصيه كودي عمومي براي گل رز به صورت زير است:

- مصرف كود آلي پوسيده حداكثر به ميزان 20 تن در هكتار

- اوره به ميزان 800 كيلوگرم در هكتار به صورت تقسيطي كه مراحل تقسيط آن به صورت زير مي‌باشد. يك سوم نيتروژن بعد از هرس پاييزه در اواخر مهرماه + يك سوم نيتروژن به هنگام رشد سريع رويشي موقع قرمز شدن بوته ها + يك سوم نيتروژن در مرحله تشكيل غنچه به هنگام نخودي شدن غنچه‌ها

- سوپرفسفات تريپل به ميزان 75-50 كيلوگرم در هكتار به صورت عمقي به هنگام هرس پاييزه

- سولفات پتاسيم به ميزان 300 كيلوگرم در هكتار به صورت عمقي به هنگام هرس پاييزه

- محلول پاشي با كلات كلسيم با غلظت سه در هزار در فواصل يك ماهه 

در حال حاضر با توجه به مطلوب بودن غلظت عناصر غذايي كم مصرف در خاك رزكاريهاي منطقه نيازي به مصرف خاكي كودهاي حاوي اين عناصر نمي باشد. محلول پاشي با كودهاي مايع با غلظت سه در هزار در فواصل ماهيانه توصيه مي شود.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

هندوانه ، خربزه و خيار                                                                                فرمول کلی: N120 P120 K60

 كرفس                                                                                                فرمول كلي : N250 P90 K30

جو                                                                      فرمول كلي : N100 P50 K75

باقلا                                                                                                 فرمول كلي : N40 P45 K45

بادمجان                                                                                                 فرمول كلي : N120P120K60

كاهو                                                                                                        فرمول كلي : N90 P70 K90

ذرت خوشه اي                                                                                     فرمول كلي : N90 P90 K60

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

6.1.15.0
گروه دورانV6.1.15.0